بازاریابی هوش مصنوعی

هوش مصنوعی امروزه همه جا را فرا گرفته است. کافیست سری به شبکه‌های اجتماعی مختلف بزنید تا ببینید که در بسیاری از محتواهای تولیدی، رد پایی از این پدیده به چشم می‌خورد. از ویدیوهای آموزشی تولید شده توسط هوش مصنوعی گرفته تا خواندن یکی از آهنگ‌های محسن یگانه توسط کریستیانو رونالدو!

بازار دیجیتال امروزی فضایی بسیار رقابتی دارد و تمام شرکت‌ها و بیزینس‌های فعال در این محیط همیشه به دنبال پیدا کردن راه‌های جدید برای سبقت از رقبای خود هستند. جدیدترین تکنولوژی که کم کم به بخشی از استراتژی بازاریابی بسیاری از بیزینس‌ها اضافه شده هوش مصنوعی است. از طریق هوش مصنوعی بازاریابان می‌توانند اطلاعات مهم‌تر و دقیق‌تری از مخاطبان هدف خود جمع کنند.

بازاریابی هوش مصنوعی یا AI Marketing چیست؟

بازاریابی هوش مصنوعی از تکنولوژی هوش مصنوعی برای گرفتن تصمیمات خودکار بر اساس داده‌های جمع‌آوری شده، تحلیل داده‌ها و تجزیه و تحلیل رفتارهایی از مخاطبان که می‌توانند بر روی فعالیت‌های بازاریابی تاثیرگذار باشند، استفاده می‌کند.

معمولاً زمانی که فعالیت‌های دیجیتال مارکتینگ به سرعت بیشتری برای اجرا نیاز دارند، از هوش مصنوعی کمک گرفته می‌شود. ابزارهای هوش مصنوعی از داده‌ها و پروفایل مشتریان برای پیدا کردن بهترین شیوه برای ارتباط با آن‌ها و پیام دادن به مشتریان بدون دخالت تیم بازاریابی استفاده کرده و کارایی تیم بازاریابی را به حداکثر می‌رسانند.

از بازاریابی هوش مصنوعی در چه مواردی استفاده می‌شود؟

• تحلیل داده: جمع‌آوری و تحلیل داده‌های بسیار زیاد بازاریابی که از کمپین‌های مختلف و مشتریان مختلف گرفته شده‌اند.
• پردازش طبیعی زبان (Natural Language Processing): ایجاد زبان انسان‌گونه برای تولید محتوا، ربات‌های خدمات مشتریان، شخصی‌سازی تجربه کاربری و …
• رسانه: پیش‌بینی موثرترین مکان‌ها برای قرار دادن تبلیغات بیزینسی به منظور قرار گرفتن جلوی چشمان مخاطبان هدف و رسیدن به حداکثر میزان نرخ بازگشت سرمایه استراتژی بازاریابی.
• تصمیم‌گیری خودکار: ابزارهای هوش مصنوعی به بیزینس‌ها برای تصمیم‌گیری در مورد این که چه استراتژی بازاریابی برای آن‌ها با توجه به داده‌های دریافت شده و داده‌های خروجی بهترین عملکردها را برای بیزینس خواهد داشت، کمک می‌کنند.
• تولید محتوا: نوشتن محتواهای کوتاه و بلند مانند کپشن ویدیوها، ایمیل‌ها، متن وب‌سایت و موارد دیگر.
• شخصی‌سازی واقعی: تغییر تجربه کاربری مشتری در زمینه صفحات وب، پست‌های شبکه‌های اجتماعی و ایمیل به صورتی که با سلیقه مشتری‌ها همراستا بوده و آن‌ها را تشویق به انجام عمل خواسته شده توسط بیزینس کند. مانند کلیک کردن بر روی یک لینک، ثبت نام در سایت یا خرید یک محصول.

اجزای تشکیل‌ دهنده بازاریابی هوش مصنوعی

هوش مصنوعی در حال تبدیل شدن به یکی از مهم‌ترین ابزارهای بازاریابی برای ارتباط بهتر با مشتریان است. هر چه زودتر وارد این حوزه شده و از قابلیت‌هایش استفاده کنید، سریع‌تر می‌توانید از رقبای خود پیشی بگیرید. بازاریابی هوش مصنوعی اجزای تشکیل دهنده مختلفی دارد که در ادامه مشاهده می‌کنید.

• یادگیری ماشینی (Machine Learning)
• داده‌های بزرگ و تحلیل آن‌ها
• پلتفرم‌ها و ابزارهای هوش مصنوعی

یادگیری ماشینی شامل الگوریتم‌های کامپیوتری است که توانایی تحلیل اطلاعات و بهبود کمپین‌های دیجیتال مارکتینگ را به صورت خودکار و با کسب تجربه دارند. دستگاه‌هایی که از یادگیری ماشینی استفاده می‌کنند، اطلاعات جدید را بر اساس اطلاعات مرتبط کسب شده در گذشته تحلیل می‌کنند و سپس به کمپین‌های دیجیتال مارکتینگ در مورد احتمال یا عدم احتمال موفقیت آن‌ها بر اساس کارهای انجام شده در گذشته اطلاع می‌دهند.

داده‌های بزرگ و تحلیل آن‌ها

بزرگ‌تر شدن روز به روز فضای دیجیتال باعث ایجاد اصطلاحی تحت عنوان “داده‌های بزرگ (Big Data)” شده است. داده‌های بزرگ به بازاریابان فرصت درک بیشتر از فعالیت‌های خود و پخش صحیح ارزش پیشنهادی در میان کانال‌های بازاریابی بر اساس آن‌ها را می‌دهد.

بسیاری از بازاریابان در تعیین داده‌هایی که ارزش جمع‌آوری دارند و آن‌هایی که به دردبخور نیستند به مشکل می‌خورند. بازاریابی هوش مصنوعی به شما در تحلیل این داده‌ها با سرعت نور و فیلتر کردن آن‌ها و پیشنهاد دادن بهترین المان‌ها برای کمپین‌های بازاریابی آینده کمک می‌کند.

پلتفرم‌ها و ابزارهای هوش مصنوعی

بازاریابی هوش مصنوعی در صورتی که به درستی اجرا شود، می‌تواند پلتفرم مرکزی را در اختیار بازاریابان دیجیتال برای مدیریت مقدار بسیار زیادی از داده‌ها که در جمع‌آوری می‌شوند، قرار دهد. پلتفرم‌های بازاریابی هوش مصنوعی قابلیت استخراج داده‌های بازاریابی مهم از مخاطبان هدف را دارند تا با استفاده از آن‌ها بتوانید بهترین تصمیم در مورد دسترسی پیدا کردن به آن‌ها را اتخاذ کنید.

به عنوان مثال، ابزاری مانند Bayesian Learning and Forgetting می‌تواند به بازاریابان نشان دهد که مخاطبان هدف چه واکنشی نسبت به یک استراتژی مشخص بازاریابی نشان خواهند داد.

چالش‌های بازاریابی هوش مصنوعی

بازاریابی امروزی نیازمند داشتن درک کامل از نیازها و خواسته‌های مشتریان و توانایی بازاریاب در عمل کردن بر اساس این اطلاعات کسب شده است. توانایی گرفتن تصمیمات لحظه‌ای و مبتنی بر داده باعث شده که بازاریابی هوش مصنوعی به خط مقدم استراتژی‌های بازاریابی آورده شود.

استفاده از ابزارهای بازاریابی هوش مصنوعی و میزان توسعه آن‌ها هنوز در مراحل اولیه است. به همین دلیل چالش‌هایی وجود دارند که اگر بخواهید از هوش مصنوعی در استراتژی‌های بازاریابی خود استفاده کنید، باید از آن‌ها مطلع باشید.

ابزارهای بازاریابی هوش مصنوعی به صورت خودکار نمی‌توانند به اهداف بازاریابی تعیین شده دست پیدا کنند. آن‌ها درست مثل انسان‌ها، نیازمند زمان و تمرین هستند تا بتوانند در مورد اهداف سازمانی، خواسته‌های مشتریان، ترندهای گذشته، درک مفهوم کلی بزینس و متخصص شدن یاد بگیرند.

زمان صرف شده برای تمرین و کیفیت داده‌ها

این پروسه یادگیری آن‌ها علاوه بر زمان و تمرین، به اطمینان در مورد کیفیت داده‌های کسب شده هم نیاز دارد. اگر ابزارهای بازاریابی هوش مصنوعی شما با کمک داده‌های با کیفیت و دقیق تمرین داده نشوند، تصمیماتی که بر اساس این داده‌ها خواهند گرفت هم نمی‌توانند دقیق و بر اساس نیازهای مشتری باشند.

حریم خصوصی

مخاطبان و ارگان‌های مربوطه همیشه نگران نحوه استفاده سازمان‌ها از داده‌هایی که کسب می‌کنند هستند. آژانس‌های دیجیتال مارکتینگ همیشه باید به مخاطبان خود این اطمینان را بدهند که از داده‌های آن‌ها بر اساس دستورالعمل‌ها و قوانین تعیین شده استفاده می‌کنند، در غیر این صورت با استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی ممکن است اعتبار شما خدشه‌دار شده یا با مجازات‌های سنگینی از سوی مراجع قانونی مواجه شوید.

تخصیص سرمایه

تصویرسازی ارزش سرمایه گذاری بر روی بازاریابی هوش مصنوعی توسط تیم دیجیتال مارکتینگ برای مدیران عامل کار سختی است. شاخص‌های کلیدی عملکرد (KPI) مانند نرخ بازگشت سرمایه و کارایی استراتژی‌ها به راحتی قابل ارزیابی هستند، اما نشان دادن کمکی که از سوی بازاریابی هوش مصنوعی برای بهبود تجربه کاربری مشتریان و اعتبار برند دریافت شده می‌تواند کار سختی باشد.

با در نظر داشتن این موضوع، در صورتی که می‌خواهید از هوش مصنوعی در فعالیت‌های بازاریابی خود استفاده کنید، باید حتماً ابزارهای ارزیابی داشته باشید که بتوانند میزان اثرگذاری استراتژی‌های بازاریابی هوش مصنوعی را برای شما اندازه‌گیری کنند.

وفق پیدا کردن با چشم‌انداز در حال تغییر بازاریابی

با اشتیاق روزافزون بسیاری از بیزینس‌ها برای کار با هوش مصنوعی، فعالیت‌های بازاریابی مسلماً در آینده دچار تغییراتی خواهند شد. بازاریابان باید به جایگاه‌های شغلی که توسط این پدیده اشغال شده و آن‌هایی که توسط هوش مصنوعی ایجاد می‌شوند، نگاه داشته باشند. تحقیقات نشان می‌دهند که تقریباً 6 متخصص بازاریابی از هر 10 نفر در هر تیم توسط تکنولوژی‌های جدید بازاریابی و هوش مصنوعی جایگزین خواهند شد.

مزایا و معایب بازاریابی هوش مصنوعی

مانند بسیاری از استراتژی‌های بازاریابی دیجیتال، بازاریابی هوش مصنوعی هم مزایا و معایب مخصوص به خود را دارد. با این وجود، با توجه به این که هوش مصنوعی در مراحل اولیه توسعه خود است و احتمالاً در آینده نسبت به حال حاضر بسیار قدرتمندتر خواهد بود، ممکن است معایب گفته شده برطرف شوند. در هر صورت، شما به عنوان بازاریاب دیجیتال یا صاحب یک بیزینس، دیر یا زود محکوم به استفاده از این تکنولوژی خواهید بود.

مزایای بازاریابی هوش مصنوعی

• صرفه جویی در زمان
• افزایش نرخ بازگشت سرمایه
• بهبود تجربه کاربری (User Experience)

1 – صرفه جویی در زمان

از هوش مصنوعی برای اتوماسیون بسیاری از فعالیت‌ها استفاده می‌شود، از نوشتن و ارسال ایمیل‌ها گرفته تا جمع‌آوری و دسته بندی داده‌های دریافتی از سوی مشتریان.

2 – افزایش نرخ بازگشت سرمایه

استفاده از هوش مصنوعی باعث می‌شود که کار ایجاد، ردیابی و اجرای برنامه‌های بازاریابی نیازمند منابع کمتری باشد.  نتیجه گرفتن با منابع کمتر مسلماً باعث کاهش هزینه‌ها شده و به شما در کاهش هزینه‌های بازاریابی و افزایش نرخ بازگشت سرمایه کمک می‌کند.

3 – بهبود تجربه کاربری

یکی از ارکان اصلی بازاریابی تجربه مخاطب هدف از تعامل با شماست. اگر مشتری ناراضی داشته باشید، فروش کمتری خواهید داشت و اعتبار شما هم خدشه‌دار خواهد بود. با استفاده از بازاریابی هوش مصنوعی، می‌توانید تجربه کاربری مخاطبان را بهبود بخشیده و نرخ تبدیل سایت خود را افزایش دهید.

معایب بازاریابی هوش مصنوعی

• قرار داشتن در مراحل اولیه توسعه
• عدم وجود المان انسانی
• سخت بودن توجیه هزینه‌های لازم

1 – قرار داشتن در مراحل اولیه توسعه

صنعت هوش مصنوعی هنوز در مراحل اولیه توسعه خود قرار دارد و در حال یادگیری است. هر چقدر که به جلوتر برویم و به تکنولوژی‌های پیشرفته‌تری دست پیدا کنیم، استفاده از هوش مصنوعی ساده‌تر و ساده‌تر می‌شود. از یکپارچه‌سازی تکنولوژی تا ردیابی و تحلیل نتایج، هوش مصنوعی با بازاریابی معمولی تفاوت بسیار زیادی دارد. اگر تیم مخصوص با پیش زمینه کار در این حوزه را ندارید، راه‌اندازی کمپین بازاریابی هوش مصنوعی می‌تواند سخت باشد.

2 – عدم وجود المان انسانی

فرقی نمی‌کند که تکنولوژی چقدر پیشرفت کند، ما همچنان به نیروی انسانی برای برنامه ریزی و محتوا نیاز داریم. ما نمی‌توانیم به هوش مصنوعی برای محتوا و کمپین‌ها به تنهایی تکیه کنیم.

یک محتوای تولید شده توسط هوش مصنوعی را بررسی کنید. مهم نیست که الگوریتم‌های تعریف شده چقدر سخت تلاش کنند، باز هم نمی‌توانند همانند یک انسان فکر و صحبت کنند.

اگر تصمیم به استفاده از هوش مصنوعی در استراتژی‌های بازاریابی خود بگیرید، همچنان به نیروی انسانی برای اضافه کردن المان انسانی به کارهای خود نیاز دارید.

3 – سخت بودن توجیه هزینه‌های لازم

همان‌طور که قبلاً اشاره شد، هوش مصنوعی فاکتورهایی که اندازه‌گیری‌شان سخت است، مانند تجربه کاربری و آگاهی از برند را بهبود می‌بخشد. این مزایا می‌توانند در نهایت موجب افزایش سودآوری شوند، اما توجیه هزینه سرمایه گذاری بر روی هوش مصنوعی کار سختی است.

نحوه استفاده از هوش مصنوعی در بازاریابی

در صورتی که می‌خواهید از هوش مصنوعی در استراتژی بازاریابی خود استفاده کنید، نیازمند برنامه‌ای برای اجرای آن هستید.

تعیین اهداف

هر فعالیت بازاریابی برای شروع نیامند تعیین اهداف مشخص است. ابتدا باید نواحی از کمپین‌ها و فعالیت‌های خود را مشخص کنید که می‌توانند بهبود پیدا کنند. در مرحله بعد باید شاخص‌های کلیدی عملکردی را تعیین کنید که می‌توانند میزان موفقیت کمپین بازاریابی هوش مصنوعی که شروع کرده‌اید را اندازه گیری کنند. به عنوان مثال “بهبود تجربه کاربری” می‌تواند یکی از شاخص‌ها باشد.

استانداردهای حریم خصوصی داده‌ها

در کشور ما در حال حاضر قوانین سختی در زمینه هوش مصنوعی وجود ندارد. با گسترش استفاده از این پدیده و پیشرفت ابزارهای مربوط به آن، احتمالاً در آینده این اتفاق رخ خواهد داد. بنابراین باید مطمئن شوید که استفاده از داده‌ها مطابق با قوانین تعیین شده بوده و تحت عنوان شخصی سازی داده‌ها، مرزهای تعیین شده رد نخواهند شد.

کمیت و منابع داده‌های ورودی

برای شروع بازاریابی هوش مصنوعی، به مقدار زیادی از داده‌ها نیاز دارید. هوش مصنوعی از این داده‌ها برای تمرین و یادگیری در زمینه خواسته‌های مشتریان، ترندهای روز دنیا و دیگر فاکتورهای تاثیرگذار بر روی موفقیت کمپین بازاریابی هوش مصنوعی استفاده می‌کند.

این داده‌ها را می‌توان از سیستم مدیریت محتوا (CRM) خود سازمان، کمپین‌های بازاریابی گذشته و داده‌های وب سایت دریافت کرد. علاوه بر این، بازاریابان می‌توانند با داده‌های ثانویه‌ای مانند اطلاعات لوکیشن، آب و هوا و دیگر فاکتورهای خارجی که می‌توانند بر روی تصمیم به خرید مشتری تاثیرگذار باشند، به هوش مصنوعی کمک بیشتری بکنند.

استفاده از کارشناس داده (Data Scientist)

تیم‌های بازاریابی بسیاری از شرکت‌های بزرگ و کوچک در ایران و دنیا کارشناس داده و هوش مصنوعی را در تیم خود ندارند که بتوانند با حجم زیادی از داده‌ها سر و کله زده و اطلاعات مربوط به آن‌ها را استخراج کنند. برای اجرای کمپین‌های هوش مصنوعی تیم‌هایی که کارشناس داده ندارند مجبور به همکاری با سازمان‌های دیگری هستند که می‌توانند داده‌ها را برای آن‌ها استخراج کرده و تحلیل کنند.

حفظ کیفیت داده‌ها

هرچقدر که ابزارهای یادگیری ماشینی و هوش مصنوعی با داده‌های بیشتری برخورد کنند، تصمیمات دقیق‌تر و موثرتری خواهند گرفت. با این وجود، اگر داده‌هایی که به ابزارهای هوش مصنوعی خود می‌دهید استانداردسازی شده و با کیفیت نباشند، تحلیل انجام شده کارایی نداشته و تصمیمات گرفته شده بر اساس آن می‌توانند به بیزینس شما آسیب بزنند.

به طور کلی، داده‌هایی که برای تحلیل توسط ابزارهای هوش مصنوعی جمع‌آوری می‌کنید باید ویژگی‌های زیر را داشته باشند:

• محدود نبودن به زمان
• کامل بودن
• مستمر بودن
• مرتبط بودن
• شفاف و واضح بودن
• دقیق بودن

سخن پایانی

مهم نیست که تیم بازاریابی بزرگ یا کوچکی داشته باشید، مهم نیست که بیزینس شما بزرگ یا کوچک باشد، ابزارهای بازاریابی هوش مصنوعی و یادگیری ماشینی می‌توانند کارایی و نرخ بازگشت سرمایه شما را افزایش داده و کوه بزرگ ایجاد شده از داده‌ها که تیم شما شاید توانایی و وقت تحلیل یکایک‌شان را نداشته باشد، در کسری از ثانیه تحلیل می‌کند.

چشم‌انداز بازاریابی دیجیتال در حال تغییر است و اگر جزو اولین کسانی نباشید که همسو با پیشرفت تکنولوژی و تب و تاب هوش مصنوعی حرکت نکنید، دیر یا زود از موج ایجاد شده عقب خواهید ماند.

• پیش‌بینی‌های وب سایت Gartner نشان می‌دهد که تا پایان سال 2023، بیش از 33 درصد تحلیلگران داده در بازاریابی توسط هوش مصنوعی جایگزین خواهند شد.
• غول‌های صنعت تکنولوژی خیلی وقت است که به ارزش هوش مصنوعی پی برده‌اند. در سال 2016، آن‌ها به طور میانگین بین 20 تا 30 میلیارد دلار در این موضوع سرمایه گذاری کرده‌اند. 90 درصد این بودجه به تحقیق و توسعه در زمینه هوش مصنوعی اختصاص یافته بود.