بازاریابی کمین یک روش است که در آن تیم بازاریابی یک برند تلاش میکند محصولات یا خدمات خود را به یک رویداد بزرگ که اسپانسرهای رسمی دارد، مرتبط کند. این کار بیشتر در رویدادهای ورزشی انجام میشود و هدف آن افزایش آگاهی از برند بدون پرداخت هزینههای اسپانسرینگ است. جالب است بدانید که بازاریابی کمین میتواند بسیار خلاقانه باشد و گاهی حتی بیشتر از اسپانسرهای رسمی توجه مخاطبان را جلب کند.
“بازاریابی کمین یعنی پیدا کردن راههای خلاقانه برای مرتبط کردن برندتان با رویدادهای بزرگ بدون پرداخت هزینههای سنگین تبلیغاتی.” -Jerry Welsh
تعریف بازاریابی کمین
بازاریابی کمین (Ambush Marketing)، که به آن بازاریابی غافلگیرانه هم میگویند، زمانی است که یک برند بدون اینکه اسپانسر رسمی باشد، از تبلیغات و رویدادهای دیگر برای معرفی و جلب توجه به خودش استفاده میکند. این روش معمولاً در هنگام برگزاری رویدادهای بزرگ انجام میشود تا برند بتواند بدون پرداخت هزینههای اسپانسرینگ، از مزایای آن استفاده کند.
تاریخچه بازاریابی کمین
یکی از اولین نمونههای شناخته شده از بازاریابی کمین، درگیری شدید بین MasterCard و Visa در طول المپیک زمستانی 1992 بود که در شهر آلبرتیل در جنوب شرقی فرانسه برگزار شد. Visa برای داشتن امتیاز به عنوان اسپانسر رسمی کارت اعتباری بازیهای زمستانی ’92 مبلغ 20 میلیون دلار پرداخت کرده بود. ماهها قبل از بازیها، Visa تبلیغات تلویزیونی پخش کرد که دارندگان کارتهای American Express را به ترک کارتهای AmEx خود در خانه تشویق میکرد. AmEx به سرعت مجموعهای از تبلیغات تلویزیونی خود را راهاندازی کرد که دارای شعار “وقتی به اسپانیا میروید، به گذرنامه نیاز دارید – اما به Visa نیازی ندارید” بود. این تبلیغات، مفهوم بازاریابی کمین را بیشتر به جامعه بازاریابی معرفی کرد.
چرا از بازاریابی کمین استفاده کنیم؟
مزایا
- هزینهمناسب: نیاز به هزینههای بالای اسپانسری رسمی ندارد.
- بهبود تصویر برند: میتواند برند را خلاق و نوآور نشان دهد.
- آزادی و انعطافپذیری خلاقانه: اجازه استفاده از روشهای خلاقانهتر و آزادتر.
- فرصت برای استارتاپها: برای شرکتهای کوچکتر که توانایی مالی اسپانسری رسمی را ندارند.
- رقابت بیشتر: رقابت شدیدتر که ممکن است به نفع مصرفکنندگان باشد.
- پاسخ مستقیم به کمپینها: امکان پاسخگویی سریع و موثر به تبلیغات رقبا.
معایب
- سختی در محاسبه بازده سرمایهگذاری (ROI): دشواری در اندازهگیری دقیق تاثیر کمپین.
- نیاز به پاسخ سریع و برنامهریزی دقیق: باید با دقت و به موقع اجرا شود.
- نقض حقوق اسپانسرها و شرکای واقعی: ممکن است به نقض حقوق قانونی منجر شود.
- تکیه کامل بر تبلیغات رقبا: وابستگی به کمپینهای رقبا برای اجرای موفق.
انواع بازاریابی کمین
بازاریابی کمین به اشکال مختلفی انجام میشود و شرکتها از تاکتیکهای متفاوتی برای اجرای آن استفاده میکنند. انواع رایج آن عبارتند از:
بازاریابی مستقیم در کمین:
بازاریابی مستقیم در کمین یک استراتژی است که در آن یک برند به طور مستقیم به یک رویداد خاص متصل میشود بدون اینکه به طور رسمی اسپانسر آن رویداد باشد. این روش شامل تبلیغاتی هوشمندانه و خلاقانه است که به طور صریح به رویداد اشاره نمیکند اما به آن به صورت زیرکانهای اشاره میکند. هدف این است که در ذهن مصرفکنندگان بین برند و رویداد یک ارتباط ضمنی ایجاد شود، با بهرهگیری از محبوبیت رویداد بدون تعهد مالی یک اسپانسری رسمی. مثال: در زمان برگزاری المپیک، یک شرکت نوشیدنی میتواند تبلیغاتی ایجاد کند که تمهای المپیک را منعکس کند، مانند استفاده از رنگهای حلقههای المپیک یا تصاویر ورزشی، بدون اینکه به طور رسمی اسپانسر باشد.
بازاریابی کمین از طریق ارتباط:
بازاریابی کمین از طریق ارتباط حول ایجاد یک ارتباط بین برند و رویداد از طریق عناصر بصری یا تمهای مشابه میچرخد. این میتواند شامل استفاده از رنگها، نمادها یا تمهای مرتبط با رویداد باشد، حتی اگر برند به طور رسمی اسپانسر نباشد. هدف این است که تصاویر یا احساسات رویداد را در ذهن مصرفکنندگان برانگیزد هنگامی که با مواد بازاریابی برند مواجه میشوند. مثال: در طول یک جشنواره موسیقی، یک شرکت لباس ورزشی میتواند از رنگها و نمادهای مشابه لوگوی جشنواره در تبلیغات خود استفاده کند تا به طور غیرمستقیم با رویداد مرتبط شود.
کمین از طریق نفوذ:
کمین از طریق نفوذ شامل وارد کردن فعالانه برند به فضای رویداد بدون داشتن اسپانسری رسمی است. این تاکتیک نفوذی میتواند شامل نفوذ به محل رویداد یا پخش تبلیغات در نزدیکی رویداد باشد. هدف این است که توجه حضار رویداد را جلب کرده و این تصور را ایجاد کند که برند بخشی از اسپانسری رسمی است، حتی اگر اینطور نباشد. مثال: یک شرکت تولید لباس ورزشی که اسپانسر نیست، میتواند تیمهای تبلیغاتی خود را در نزدیکی محل یک مسابقه بزرگ مستقر کند، مواد برند شده توزیع کند و حضور خود را در محل ایجاد کند تا توجه حضار را جلب کند.
کمین از طریق بهرهگیری از موفقیت دیگران:
کمین از طریق بهرهگیری از موفقیت دیگران یک شکل از بازاریابی کمین است که در آن یک برند بدون اشاره صریح یا شناخت ارتباط خود با رویداد، از موفقیت یا محبوبیت یک رویداد بزرگ بهرهبرداری میکند. برند قصد دارد از هیجان رویداد برای ترویج خود و جلب توجه استفاده کند. مثال: در طول برگزاری جام جهانی فوتبال، یک شرکت الکترونیکی میتواند کمپین تبلیغاتی جدیدی راهاندازی کند و از تصاویر فوتبالی بدون اشاره مستقیم به رویداد استفاده کند تا توجه مشتریان را جلب کند.
خودکمین:
خودکمین وضعیتی است که در آن اسپانسر رسمی رویداد شرایط توافق را نقض کرده و فراتر از آنچه که توسط مدیریت رویداد توافق شده عمل میکند. این به سادگی یک اقدام فراتر از شرایط توافق یا قرارداد است. مثال: یک برند که اسپانسر رسمی یک رویداد ورزشی است، ممکن است تصمیم بگیرد تبلیغات بیشتری نسبت به توافق انجام دهد یا فعالیتهایی را خارج از محدوده توافق شده انجام دهد، مانند برگزاری یک کنسرت در محل رویداد.
آیا بازاریابی کمین قانونی است؟
قانونی بودن بازاریابی کمین به وضعیت خاص و قوانین مربوطه بستگی دارد. در برخی موارد، این کار قانونی محسوب میشود، اما میتواند عواقب قانونی نیز داشته باشد اگر برخی محدودیتها نقض شوند. اقدامات فریبنده، نقض حقوق مالکیت فکری یا نقض توافقات قراردادی میتواند منجر به مشکلات قانونی شود. به عنوان مثال، استفاده از علائم تجاری یا لوگوهای مرتبط با یک رویداد اسپانسر شده بدون مجوز میتواند منجر به پیگرد قانونی برای جعل شود.
علاوه بر این، اگر شرایط قراردادی با یک رویداد مرتبط باشد، درگیر شدن در بازاریابی کمین که برخلاف این شرایط است میتواند عواقب قانونی به همراه داشته باشد. شرکتها باید از محدودیتهای قانونی آگاه باشند و از هرگونه اشتباه یا اقدامی که ممکن است حقوق مالکیت فکری را نقض کند، اجتناب کنند. مشورت با حرفهایهای حقوقی میتواند به شرکتها کمک کند تا خطرات قانونی را ارزیابی کرده و درک کنند که تاکتیکهای خاص بازاریابی کمین بر اساس قوانین حوزه قضایی آنها چه معنایی دارد.
معایب بازاریابی کمین
اکنون که بررسی کردیم چگونه و چه زمانی بازاریابی کمین میتواند مؤثر باشد، بیایید نگاهی به معایب این نوع کمپین تبلیغاتی بیاندازیم:
1. بازاریابی کمین میتواند بسیار گران باشد
یکی از اصلیترین معایب بازاریابی کمین این است که ممکن است هزینههای بسیار بالایی به همراه داشته باشد. به عنوان مثال، در درگیری عمومی بین آئودی و بیامو در سانتا مونیکا، هزینهها به شدت افزایش یافت.

آشنایی با انـواع بازاریابی که به کسب و کار شما کمک خواهد کرد.
برای آشنایی بیشتر با انـواع بازاریابی و چگونگی تاثیر آنها بر کسب و کارتان کلیک کنید.
فرض کنیم هزینه یک بیلبورد در سانتا مونیکا ماهانه 10,000 دلار است. این درگیری چندین ماه طول کشید و منجر به اجرای چهار تبلیغ بیلبورد جداگانه بهطور همزمان در همان موقعیت جغرافیایی شد که تقریباً به طور قطعی هزینهها را بیشتر کرد. سپس بیامو یک زپلین را بالای همه چهار بیلبورد قرار داد که میتواند بین 500,000 تا 5 میلیون دلار هزینه داشته باشد. بنابراین، تنها در مورد بیلبوردها تقریباً 100,000 دلار هزینه شده است، به علاوه هزینه زپلین بیامو و هزینههای طراحی و تولید.
این نوع بازاریابی شاید به نظر برسد که راه خوبی برای بهرهبرداری از تلاشهای تبلیغاتی یک برند دیگر باشد، اما همچنین نیاز به هزینههای زیادی دارد که این رویکرد را از دسترس شرکتهای کوچکتر یا برندهای جدیدتر و کمتر تثبیتشده دور میکند. به همین دلیل است که کمپینهای کمین معمولاً توسط برندهای با تأمین مالی خوب در رویدادهای بزرگ بینالمللی مانند المپیک یا سوپربول راهاندازی میشوند.
2. محاسبه نرخ بازگشت سرمایه (ROI) بازاریابی کمین بسیار دشوار است
یکی دیگر از مشکلات کمپینهای بازاریابی کمین این است که محاسبه بازده سرمایهگذاری چنین کمپینی میتواند بسیار دشوار، اگر نه غیرممکن، باشد.
به عنوان مثال، کمپین سامسونگ در سیدنی را در نظر بگیرید. از نظر هزینههای اولیه، این کمپین چندان گران نبود. هزینه بازسازی فروشگاه پاپ آپ و دستمزد کارکنان سامسونگ که فروشگاه را در طول رویداد مدیریت میکردند، اصلیترین هزینهها بود. هزینه واقعی این کمپین بازاریابی کمین، ضرر بزرگی بود که سامسونگ در هر دستگاه Galaxy SII فروخته شده در طول رویداد متحمل شد.
با توجه به اعداد واقعی، سامسونگ تقریباً 9,000 دلار درآمد از دست داد زیرا دستگاههای Galaxy SII خود را فقط به قیمت 2 دلار میفروخت. برای اهداف ما، ما واقعاً به آن عدد علاقهای نداریم. چیزی که میخواهیم بدانیم این است که آیا کمپین بازاریابی کمین ارزش 364,000 دلار را داشته است یا نه، و این جایی است که قضیه پیچیده میشود.
3. زمان و مکان عوامل مهمی در بازاریابی کمین هستند
یکی دیگر از مشکلات کمپینهای بازاریابی کمین این است که علاوه بر هزینههای احتمالی، این کمپینها اغلب نیاز به پاسخ سریع یا برنامهریزی هماهنگ دارند تا بتوانند به طور مؤثر عمل کنند یا از کمپین هدف بهرهبرداری کنند.
به عنوان مثال، کمپین “chalice” Newcastle Brown Ale که در بالا ذکر شد، تأثیرگذاری آن تنها بر اساس تبلیغات مجاور Stella Artois که مسخره میکردند، بود. این بدان معناست که زمان و مکان عوامل بسیار مهمی در بسیاری از کمپینهای بازاریابی کمین هستند. مگر اینکه بتوانید اطمینان حاصل کنید که هدف کمپین کمین شما برای مدتی در آنجا خواهد بود، مانند یک ورزشگاه با یک اسپانسر شرکتی یا چیزی مشابه، باید سریع عمل کنید.
4. احتمال نقض حقوق قانونی
استفاده نادرست از این تکنیک بازاریابی میتواند شرکتها را درگیر اقدامات غیرقانونی کند، مانند نقض علائم تجاری، حق نسخهبرداری و سایر حقوق مالک رویداد. هنگام توسعه یک کمپین بازاریابی کمین بدون هیچ حق رسمی برای استفاده از یک رویداد برای تبلیغات خود، از انجام موارد زیر خودداری کنید:
- استفاده از نامها، لوگوها، شعارها یا برندینگ رویدادها؛
- اشاره به کلمات “اسپانسر”، “شریک” یا “حامی” در رابطه با این رویداد؛
- برگزاری جوایز و ارائه بلیت به رویداد.
این محدودیتها میتوانند آزادی عمل کمپینهای بازاریابی کمین را محدود کنند و ریسک قانونی را افزایش دهند.
این یک تله است!
بازاریابی کمین یک استراتژی بازاریابی مناسب برای اکثر کسبوکارها نیست. هزینههای مربوط به این نوع بازاریابی میتواند برای برندهای بزرگ و ثروتمند مناسب باشد، اما استراتژیهای پایهای که در پشت بازاریابی کمین وجود دارند، میتوانند به راحتی در کمپینهای شما اعمال شوند، از کمپینهای PPC در شبکه جستجو گرفته تا کمپینهای بصری اولیه در فیسبوک.
چگونه میتوان از استراتژیهای بازاریابی کمین در کمپینهای کوچکتر استفاده کرد؟
1. استفاده از شوخیهای زیرکانه: در تبلیغات خود از شوخیها و ارجاعات هوشمندانه به رقبای خود استفاده کنید. این کار میتواند توجه مخاطبان را جلب کند و برند شما را به یادماندنیتر کند.
2. استفاده از شبکههای اجتماعی: شبکههای اجتماعی فضای بسیار مناسبی برای انجام بازاریابی کمین در سطح کوچکتر هستند. شما میتوانید از کمپینهای تبلیغاتی رقیبان استفاده کنید و با ایجاد پستهایی که به طور غیرمستقیم به آنها اشاره دارند، مخاطبان را جذب کنید.
3. تبلیغات PPC: در کمپینهای پرداخت به ازای کلیک (PPC)، از کلیدواژههایی استفاده کنید که ممکن است رقیبان شما نیز از آنها استفاده کنند. این کار میتواند باعث شود که تبلیغات شما در کنار تبلیغات رقیبان نمایش داده شود و توجه مخاطبان را جلب کند.
4. تبلیغات محلی: اگر بودجه شما محدود است، میتوانید از تبلیغات محلی استفاده کنید. برای مثال، میتوانید در نقاط استراتژیک شهر تبلیغات خود را قرار دهید تا توجه مخاطبان محلی را جلب کنید.
بازاریابی کمین اگرچه میتواند هزینهبر باشد و نیاز به برنامهریزی دقیق دارد، اما استراتژیهای پایهای آن میتوانند به راحتی در کمپینهای کوچکتر اعمال شوند.
چرا کسبوکارها از بازاریابی کمین استفاده میکنند؟
بازاریابی کمین به شرکتها اجازه میدهد که بدون پرداخت هزینههای سنگین اسپانسری، به مخاطبان گستردهتری دست یابند و رقبا را تحتالشعاع قرار دهند. این استراتژی به دلایل مختلف برای کسبوکارها جذاب است:
1. دیدهشدن مقرونبهصرفه
مثال: فرض کنید یک برند نوشیدنی کوچک نمیتواند هزینه اسپانسری یک مسابقه فوتبال بزرگ را پرداخت کند. این برند میتواند در نزدیکی استادیوم، بیلبوردهایی نصب کند یا در شبکههای اجتماعی تبلیغات مرتبط با مسابقه را منتشر کند. این کار باعث میشود که برند در ذهن مخاطبان باقی بماند بدون اینکه هزینههای اسپانسری را متحمل شود.
2. مزیت رقابتی
مثال: یک برند لوازم ورزشی با تبلیغ در زمان برگزاری المپیک، حتی اگر اسپانسر رسمی نباشد، میتواند برندهای رقیب را که اسپانسر رسمی هستند، تحتالشعاع قرار دهد. این کار باعث میشود که برند خود را به مخاطبان المپیک معرفی کند و توجه آنها را جلب کند.
3. انعطافپذیری در انتخاب رویداد
مثال: یک شرکت فناوری میتواند تصمیم بگیرد که در زمان برگزاری یک کنفرانس بزرگ تکنولوژی، محصولات جدید خود را معرفی کند. این کار بدون نیاز به اسپانسری رسمی کنفرانس انجام میشود و شرکت میتواند به راحتی استراتژیهای خود را بر اساس تغییرات بازار تنظیم کند.
4. قابلیت پاسخ سریع
مثال: اگر یک برند پوشاک متوجه شود که رقیب اصلی آن اسپانسر یک رویداد مد بزرگ است، میتواند سریعاً کمپینی در شبکههای اجتماعی راهاندازی کند که به صورت غیرمستقیم به آن رویداد اشاره دارد. این کار باعث میشود که برند بتواند به سرعت به تغییرات بازار واکنش نشان دهد.
5. افزایش یادآوری برند
مثال: فرض کنید یک برند غذایی با استفاده از تبلیغات کمین در طول یک مسابقه بزرگ ورزشی، خود را با هیجان و شور و شوق رویداد مرتبط میکند. این کار باعث میشود که برند در ذهن مخاطبان باقی بماند و احتمالاً آگاهی و درک مثبت مصرفکنندگان را افزایش دهد.
6. دستیابی به مخاطبان خاص
مثال: یک شرکت تولیدکننده تجهیزات کوهنوردی میتواند تبلیغات خود را در زمان برگزاری یک مسابقه دوچرخهسواری کوهستانی منتشر کند. این کار به شرکت اجازه میدهد که مستقیماً به علاقهمندان به فعالیتهای خارج از منزل دست یابد و پیامهای خود را به مخاطبانی که به این نوع فعالیتها علاقه دارند، ارسال کند.
بازاریابی کمین، اگرچه نیاز به برنامهریزی دقیق و هزینههای محتمل دارد، اما با استفاده از خلاقیت و بهرهگیری از فرصتهای مناسب، میتواند برندها را به یادماندنیتر کرده و توجه بیشتری را جلب کند. این استراتژی بهویژه برای کسبوکارهایی که نمیتوانند هزینههای بالای اسپانسری رسمی را متحمل شوند، مناسب است و میتواند راهکاری موثر برای افزایش دیدهشدن و تعامل با مخاطبان هدف باشد.
مقایسه بازاریابی کمین و بازاریابی پارتیزانی
| جنبه | بازاریابی کمین | بازاریـابی پارتیزانی |
|---|---|---|
| تعریف | بازاریابی کمین به معنای حضور در یک رویداد بدون حمایت رسمی است، با هدف دستیابی به دیده شدن و رقابت با حامیان رسمی. | بازاریابی پارتیزانی یک استراتژی گستردهتر است که از تاکتیکهای غیرمتعارف و کمهزینه برای ایجاد کمپینهای به یادماندنی و تأثیرگذار خارج از کانالهای تبلیغاتی سنتی استفاده میکند. |
| تمرکز | بازاریابی کمین عمدتاً بر روی رویدادها تمرکز دارد و هدف آن بهرهبرداری از محبوبیت موقعیتهای خاص است. | بازاریابی پارتیزانی فراتر از رویدادها میرود و کمپینهای غیرمتعارفی ایجاد میکند که به شیوههای غیرمنتظره توجه را جلب میکند، بدون اینکه لزوماً به یک رویداد خاص مرتبط باشد. |
| ارتباط با رویدادها | بازاریابی کمین به طور خاص رویدادها را هدف قرار میدهد و بدون پرداخت هزینههای حمایت مالی ارتباطی ایجاد میکند. | بازاریابی پارتیزانی مختص به رویداد نیست و میتواند در زمینههای مختلفی از جمله موقعیتهای روزمره یا کمپینهای خاص اعمال شود. |
| مسائل قانونی | اگرچه همیشه غیرقانونی نیست، بازاریابی کمین میتواند منجر به مسائل حقوقی شود، به خصوص اگر شامل نقض مالکیت معنوی یا نقض مقررات مرتبط با یک رویداد باشد. | بازاریابی پارتیزانی، اگر به صورت اخلاقی و بدون نقض قانون انجام شود، میتواند کمتر با مسائل حقوقی ذاتی مواجه شود. |
| تعهد بلندمدت | بازاریابی کمین به برندها امکان میدهد بدون تعهد به قراردادهای حمایت مالی بلندمدت دیده شوند و انعطافپذیری بیشتری در زمانبندی و اجرای کمپینها داشته باشند. | بازاریابی پارتیزانی نشاندهنده انعطافپذیری است و اغلب شامل کمپینهای کوتاهمدت تأثیرگذار است که نیازی به تعهدات بلندمدت ندارند. |
این توضیحات نشاندهنده تفاوتها و شباهتهای بین بازاریابی کمین و بازاریابی پارتیزانی است و به کسبوکارها کمک میکند تا تصمیمگیری مناسبی در استراتژیهای بازاریابی خود داشته باشند.
نتیجهگیری
بازاریابی کمین یک استراتژی جالب و خلاقانه است که میتواند مزایای بسیاری برای برندها به همراه داشته باشد. با این حال، نیاز به دقت و برنامهریزی دقیق دارد تا از نقض حقوق قانونی و مشکلات احتمالی جلوگیری شود. این نوع بازاریابی میتواند برای شرکتهای کوچک و بزرگ مفید باشد و به آنها کمک کند تا با هزینههای کمتر و خلاقیت بیشتر به مخاطبان خود دست یابند.
امیدواریم این پست به شما الهام بخشیده باشد تا رویکردهای خلاقانه جدیدی را در تبلیغات خود اعمال کنید. دفعه بعد که برای نوشتن یا بهینهسازی کمپین خود مینشینید، در نظر بگیرید که چه چیزی میتوانید از مثالهای بالا یاد بگیرید. شاید نتوانید با یک بیلبورد غولپیکر به رقیب خود طعنه بزنید، اما ممکن است بتوانید یک شوخی زیرکانه با رقیبان خود در کمپین بعدی در شبکههای اجتماعی خود انجام بدهید.
خدمات بازاریـابی و افزایش فروش در آژانس دیجیتـال مارکتینگ وب آنجل
آژانس دیجیتال مارکـتینگ وب آنجل بیش از یک دهه است که به کسبوکارها و برندهای کوچک و بزرگ در افزایش تعداد مشتری و فروش کمک میکند. موفقیت شما، اعتبار بیشتر برای ماست. آیا کـسبوکار بعدی که ما به آن کمک میکنیم شما هستید؟














